Gdańsk jakiego nie możemy pamiętać. Komputerowa rekonstrukcja centrum przedwojennego miasta robi wielkie wrażenie!

Stanisław Balicki
Stanisław Balicki
Animacja przedstawiająca przedwojenny Gdańsk
Animacja przedstawiająca przedwojenny Gdańsk Jakub Steinborn
Na zlecenie miasta powstała animacja, która dzięki komputerowemu połączeniu historycznych zdjęć pokazuje nieistniejącą śródmiejską zabudowę przedwojennego Gdańska. Robiąca wielkie wrażenie rekonstrukcja jest głosem w dyskusji o tym jak pogodzić nowe realizacje z tradycją projektowania przestrzennego w cały czas okaleczonej wojną reprezentacyjnej części Gdańska.

Animowana rekonstrukcja przestrzeni śródmieścia Gdańska pokazuje obszar dzisiejszej osi komunikacyjnej ulic Wały Piastowskie – Podwale Grodzkie – Wały Jagiellońskie – Okopowa, od nieistniejącego obecnie placu Hanzy po nieistniejący ówcześnie węzeł Unii Europejskiej.

Przedwojenny Gdańsk na animacji

- Tak pełnej dokumentacji nikt wcześniej nie miał, zdjęcia historyczne pokazywały tylko fragmenty. Złożyliśmy w całość materiały pochodzące od końca XIX wieku do II wojny światowej – mówi architekt miasta prof. Piotr Lorens.

Wizualizacja przedstawia organizację przestrzeni, która istniała do przedwiośnia 1945 roku. Wirtualna kamera z lotu ptaka pozwala nam spojrzeć na nieistniejący plac Hanzy, w miejscu którego stoi dziś gmach Komisji Krajowej „Solidarności”, zobaczyć zupełnie inną organizację siatki ulic i kwartały rozebranych w tej okolicy budynków. Widzimy reprezentacyjny front kamienic z przełomu XIX/XX w. od okolic naprzeciw dworca kolejowego po sąsiedztwo Bramy Wyżynnej. Zaglądamy z wylotu Targu Drzewnego w ciąg Huciska i Nowych Ogrodów, widzimy Wielką Synagogę zamykającą oś ul. Bogusławskiego (tu zamierzona niekonsekwencja, świątynia została zniszczona jeszcze w przededniu wybuchu wojny w 1939 roku przez Niemców). Zdobycie Gdańska przez Armię Czerwoną oznaczało zagładę splądrowanego i podpalonego miasta, którego zabytkowa tkanka została oszczędzona przez wcześniejsze alianckie naloty.

„O ile [...] Główne Miasto w swym kształcie urbanistycznym zostało częściowo odbudowane, tak w jego szerszym otoczeniu śródmieście Gdańska przeszło po wojnie przeobrażenia, które zupełnie zmieniły charakter miasta i jego przestrzeni” – czytamy we wstępie 5-minutowej podróży filmowej.

Gdańsk przed II wojną światową

Mowa tu o powojennej decyzji przebicia przedstawianym ciągiem od wiaduktu Błędnik po Okopową przelotowej trasy północ-południe, łączącej oś komunikacyjną rodzącego się Trójmiasta z wylotem na Pruszcz Gd. i Tczew przez Orunię i Święty Wojciech. Poszerzona oś nie dała szansy np. kamienicom naprzeciw dworca, fronty których stały w miejscu obecnej jezdni Podwala Grodzkiego w kierunku Gdyni. W programie powojennej odbudowy Gdańska zdecydowano też nie odtwarzać zniszczonej architektury końca XIX w. uznając ją za mało wartościową.

Wizualizację wykonał na zlecenie gdańskiego ratusza Paweł Mrozek, urbanista, architekt i aktywista miejski. W zamówieniu widać intencję Gdańska i biura architekta miasta by powrócić do dyskusji nad koncepcją urbanistyczną śródmieścia. Każda planowana tu czy realizowana budowa wywołuje wiele emocji, jak choćby centrum handlowe „Forum Gdańsk” o dyskusyjnej skali i architekturze. Na odważne decyzje planistyczne czeka „wizytówka miasta” widziana po wyjściu z dworca kolejowego. Propozycja uzupełnienia miejsca po przedwojennym hotelu „Danziger Hof”, stanowiącym kompozycyjną przeciwwagę do budynku banku po drugiej stronie Bramy Wyżynnej, wywołała ostry konflikt między zwolennikami odbudowy a tymi, którzy chcieliby nowoczesnej architektury w miejscu, gdzie obecnie stoi dawny pawilon „LOT-u”.

Paweł Mrozek, twórca pobudzającej wyobraźnię wizualizacji „tego, co było wcześniej”, jest współzałożycielem internetowego Forum Rozwoju Aglomeracji Gdańskiej, prowadzi też popularną prześmiewczą stronę „Sto lat planowania” w serwisie społecznościowym facebook, piętnującą błędy planistyczne i destrukcję krajobrazu miejskiego przez ośrodki deweloperskie i włodarzy samorządów. Wizualizacja za pomocą specjalistycznego oprogramowania integruje dane z historycznych planów i fotografii.

Link do nagrania:
https://www.gdansk.pl/tv/Zachodni-Front-Srodmiescia-Gdanska-Wizualizacja-stanu-z-przed-II-Wojny-Swiatowej,v,4404

Jesteśmy na Google News. Dołącz do nas i śledź "Dziennik Bałtycki" codziennie. Obserwuj dziennikbaltycki.pl!

od 12 lat
Wideo

Wybory samorządowe 2024 - II tura

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na naszahistoria.pl Nasza Historia