Awantura w krakowskim wyszynku na Szewskiej u schyłku c.k. monarchii

Mariusz Grabowski
123.rf
Kraków w czasach schyłku c.k. monarchii był miastem ważnym strategicznie i politycznie. Leżąc zaledwie kilka kilometrów od granicy rosyjskiej, stanowił tygiel, w którym kotłowało się zarówno polskie życie polityczne, konspiracyjne, jak i przyziemna, pospolita przestępczość. Miasto garnizonowe, twierdza - pozostawało, oprócz kontroli policji obyczajowej, pod wyczulonym wzrokiem tajnej policji oraz wojskowej żandarmerii.

Oprócz wojskowej żandarmerii i zwykłej policji podległej ministrowi spraw wewnętrznych na terenie Krakowa funkcjonowała tzw. Straż Bezpieczeństwa. Patrolując ulice miasta, podejmowała interwencje wobec łamiących porządek publiczny obywateli. Częstokroć interwencje te przekraczały granice prawa. Tak było przykładowo 21 maja 1906 r. Przyjrzyjmy się temu przypadkowi, dobrze ilustruje bowiem zasadę, że gdy górę biorą emocje - kończy się to katastrofą.

Stolarz i malarz

Na prośbę wyszynku wódek Woyciechowskiego, mieszczącego się przy ul. Szewskiej, wyrzucono awanturującego się stolarza Józefa Tonderę. Wezwano policję, a dostarczenia na odwach nietrzeźwego delikwenta podjął się plutonowy Jasiński. Ale zdarzyła się rzecz niesłychana - pijany stolarz kopnął i uderzył policjanta, który zamiast go obezwładnić, co byłoby zgodne z procedurę, trzykrotnie ciął go szablą w twarz i w korpus.

Interweniującego w obronie stolarza, przechodzącego przez krakowski rynek malarza Jarosika, wściekły żandarm również ranił dwukrotnie szablą. Wokół odwachu począł gromadzić się tłum zwykle spokojnych krakowian, wzburzonych tym razem zachowaniem policjantów. Obawiając się zamieszek, wezwano policję konną i pieszą. Doszło do zamieszek, w trakcie których zrzucony z konia kapral policji konnej Michalski uderzył głową o trotuar, ponosząc przy tym śmierć. Ostatecznie tumult zażegnano, zatrzymując przy tym 14 osób.

Procesowe dziwy

Dwa miesiące później odbył się proces żywo komentowany przez krakowską prasę i mieszkańców Krakowa. W czasie procesu oskarżeni zostali: 36-letni cieśla Jan Syrek, Stefan Kuśmierczyk - artysta malarz, kucharz Jan Klocek, lat 27, oraz subiekci i studenci zatrzymani podczas tumultu. Studentów, jak wiadomo, podczas jakiejkolwiek rozróby nigdy nie brakuje.

Funkcjonariusze nie grzeszyli zbytnią elokwencją i logiką w trakcie procesu. Np. policjant Markowski nagle na sali sądowej przypomniał sobie, iż nazwano jego kolegów chamami, a jeden z oskarżonych miał zerwać mu z piersi ryngraf. Na sugestię, iż takowych faktów nie ma w protokołach, odpowiedział, że prawdopodobnie zapomniał.

Nie zaprzysiężono wielu policjantów z uwagi na możliwość stronniczych zeznań. O, zgrozo! - ćwiczonych przez niektórych na korytarzu sądu na pamięć z dostarczonego niebieskiego arkusza. Ostatecznie sąd uniewinnił większość awanturujących się uczestników zajść, w tym Jarosika i Żaka, którzy w wyniku przemocy ponieśli jednak trwałe kalectwo.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

iPolitycznie - M. Maląg o najnowszych danych dotyczących bezrobocia

Materiał oryginalny: Awantura w krakowskim wyszynku na Szewskiej u schyłku c.k. monarchii - Portal i.pl

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na naszahistoria.pl Nasza Historia
Dodaj ogłoszenie