Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

Operacja „Alfa”. MBP na rozkaz Bieruta uderza w organizację Ojczyzna

Czytaj dalej
Fot. Mieczysław Dołga/Archiwum Polska Press
Teresa Semik

Operacja „Alfa”. MBP na rozkaz Bieruta uderza w organizację Ojczyzna

Teresa Semik

Ojczyzna w czasie wojennej konspiracji miała kryptonim „Omega”. Stąd pewnie bezpieka nadała kryptonim „Alfa” inwigilacji jej członków, począwszy od 1948 r.

Po zakończeniu wojny funkcjonowały jeszcze dwa ośrodki Ojczyzny - w Poznaniu, dokąd wrócili główni jej aktywiści, oraz w Katowicach.

„Ja, naczelnik Wydziału III Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Katowicach, kpt. Kubiak Zdzisław, postanowiłem zaprowadzić agenturalne opracowania pod kryptonimem »Alfa« osób, które należą do konspiracyjnej organizacji Ojczyzna. Poprzez swoją wywrotową działalność i przez rozszerzenie propagandy antyrządowej i antydemokratycznej organizacja ta dąży do poderwania autorytetu rządowi polskiemu, jak również przemocą chce obalić obecny ustrój demokratyczny w Polsce”. W postanowieniu z 10 lutego 1948 r. kapitan Kubiak napisał, że przez swoją siatkę wywiadowczą Ojczyzna prowadzi szpiegowską robotę w kraju i uzyskane materiały przekazuje za granicę. Tworzy ekspozyturę obcego wywiadu w Polsce.

Rozpracowanie Kubiaka dotyczyło 16 osób ze środowiska katowickiego Ojczyzny, w tym m.in. Kazimierza Popiołka, potem profesora historii i rektora Uniwersytetu Śląskiego, Stanisława Wyrębskiego - działacza oświatowego na Śląsku, także literatów Zbyszka Bednorza i Wilhelma Szewczyka, a ponadto kierownika literackiego Polskiego Radia w Katowicach Zdzisława Hierowskiego, potem cenionego krytyka literatury, oraz adwokata Jerzego Lewandowicza, doradcy kurii biskupiej w Katowicach. Był w tej grupie rozpracowywanej przez bezpiekę także nasz redakcyjny kolega Reinhold (Marek) Wydra z katowickiego „Dziennika Zachodniego”.

Pójdziecie z nami do wyjaśnienia

Poeta Zbyszko Bednorz uciekł przed Niemcami ze Śląska do Warszawy i tam związał się z Ojczyzną oraz z Delegaturą Rządu Polskiego na Kraj - został pracownikiem Sekcji Zachodniej Departamentu Informacji i Prasy Okręgu Śląskiego. Działalność Ojczyzny i Delegatury Rządu były mocno powiązane, także personalnie. Wielu członków należało do jednej i drugiej organizacji.

Po wojnie Bednorz zamieszkał w Chorzowie przy ulicy Karpińskiego. Zaprzyjaźnione, katowickie środowisko literackie spotykało się wtedy albo w mieszkaniu Kazimierza Gołby, autora „Wieży spadochronowej”, albo właśnie u Bednorza. Przychodzili tam: Aleksander Baumgardten, Jan Baranowicz, Jan Brzoza, Zdzisław Hierowski, Wilhelm Szewczyk, Aleksander Widera, a później również Józef Kokot, Edmund Męclewski, Kazimierz Popiołek, Aleksander Rogalski, Alojzy Targ. Łączyły ich nie tylko literatura czy umiłowanie Śląska, ale także działalność w konspiracji.

Bezpieka zgarnęła Bednorza na jednej z katowickich ulic w 1948 r. Od dawna miała mu też za złe kontakty z tutejszą kurią biskupią. Z piskiem opon zatrzymało się przy nim auto, z którego wysiadło trzech cywilów. „Obywatel Bednorz? Pójdziecie z nami do wyjaśnienia”.

W pustym pokoju Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Katowicach posadzono go na krześle i tak przesiedział w samotności cały dzień, całą noc, do rana. Wtedy przewieziono go do Warszawy, do więzienia Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. W domu Bednorza bezpieka założyła kocioł.

Listy słane do Bieruta i MBP przez znanych Ślązaków - m.in. Gustawa Morcinka - nie pomogły. Zwalczanie Ojczyzny skończyło się dopiero wraz z odwilżą
Mieczysław Dołga/Archiwum Polska Press Listy słane do Bieruta i MBP przez znanych Ślązaków - m.in. Gustawa Morcinka - nie pomogły. Zwalczanie Ojczyzny skończyło się dopiero wraz z odwilżą 1956 r.

Alojzy Targ ps. Marcin ze Śląska Cieszyńskiego, żołnierz Armii Krajowej, członek Delegatury Rządu na Kraj, był w strukturach Ojczyzny najwyżej spośród śląskich działaczy. Targ został aresztowany w 1947 r. W aktach bezpieki o kryptonimie „Alfa”, które znajdują się teraz w archiwum katowickiego Instytutu Pamięci Narodowej, najwięcej jest protokołów z jego przesłuchań. Musiał przeżywać piekło. To Alojzy Targ wprowadzał Zbyszka Bednorza do Ojczyzny, która była organizacją polityczną o światopoglądzie narodowym, zabarwieniu inteligenckim. Jej głównym zadaniem - wyjaśniał dalej Targ - było badanie problemów ziem wcielonych do Niemiec i ziem nadodrzańskich. Sekcja Zachodnia zajmowała się zbieraniem informacji o życiu polskim na terenach wcielonych do Rzeszy oraz o terrorze niemieckim wobec tamtejszej społeczności. Zbierała także dane o działalności wszystkich organizacji podziemnych z tego obszaru. Informacje te miały trafiać do władz polskich na obczyźnie. Ojczyźniacy nawiązali kontakt z rządem generała Władysława Sikorskiego i komendą Związku Walki Zbrojnej w Warszawie.

Dalej dowiesz się:

- jaki polityczny program Ojczyzny

- jak MBP rozpracowywało Ojczyznę

- kiedy Ojczyzna przestała działać

Pozostało jeszcze 73% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 6,15 zł miesięcznie.

    już od
    6,15
    /miesiąc
Aktywujesz kod bez rejestracji

Odblokowujesz dostęp jednorazowo, tylko na tej przeglądarce. Jeżeli chcesz w przyszłości wrócić do tego artykułu, skorzystaj z opcji aktywacji kodu z rejestracją - zarejestruj się.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i czytaj bez rejestracji" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

odzyskaj hasło

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zaloguj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Aby móc przetwarzać Twoje dane osobowe w postaci adresu e-mail dla celów przedstawiania informacji handlowych na temat naszych towarów lub usług za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, prosimy Cię o wyrażenie poniżej wskazanych zgód.

Pamiętaj, w każdej chwili możesz cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Cofnięcie zgody nie wpłynie jednak na zgodność z prawem przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych przed wycofaniem zgody. Szczegóły dotyczące zgody, w tym jej wycofania, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności oraz w swoim profilu.

Administratorem Twoich danych osobowych jest spółka Polska Press Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 45, 02-672 Warszawa. Szczegółowe zasady przetwarzania danych osobowych przez Polska Press oraz uprawnienia użytkowników Serwisu Polskatimes z tym związane zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez nas w szczególności w celu wykonania umowy (usługa świadczona drogą elektroniczną), w celach marketingowych w zakresie udzielonych zgód, jak też w innych celach marketingowych na podstawie naszego uzasadnionego interesu. Podanie przez Ciebie danych osobowych jest dobrowolne. Przysługuje Ci prawo do żądania od nas dostępu do swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych a także prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych. Więcej na temat Twoich uprawnień oraz celów przetwarzania danych przeczytasz w naszej Polityce Prywatności.

* Jeżeli klikniesz „Zaznacz wszystkie poniższe zgody” automatycznie zaznaczasz wszystkie zgody. Możesz też zaznaczyć lub odznaczyć każdą ze zgód z osobna.

** Zgoda wymagana.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zarejestruj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Teresa Semik

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

naszahistoria.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2018 Polska Press Sp. z o.o.