Jak Józef Piłsudski udając w szpitalu wariata z więzienia uciekł

red.
Józef Piłsudski leży na trawie nad brzegiem Niemna
Józef Piłsudski leży na trawie nad brzegiem Niemna NAC, 1-A-106-1
14 maja 1901 roku aresztowany od 15 miesięcy i symulujący chorobę psychiczną Józef Piłsudski zbiegł ze szpitala w Petersburgu, dokąd przewieziono go z Warszawy

Po powrocie z Londynu w 1898 roku, Piłsudski skupił się na pracy wydawniczej. Wydał m.in. wykradzioną przez PPS tajną broszurę autorstwa warszawskiego generała-gubernatora, Aleksandra Imeretyńskiego, którą sam przetłumaczył i dodał do niej komentarze. Był to znaczny sukces, zważywszy, że memoriał zawierał opis metod wykorzystywanych przez służby rosyjskie. Ta akcja PPS była jednym z głównych powodów odwołania Imeretyńskiego przez cara.

Sukcesy polityczne, przyszły Marszałek łączył z osiągnięciami w życiu prywatnym. W 1899 roku Piłsudski ożenił się z Marią z Koplewskich Juszkiewiczową, działaczką PPS, nazywaną przez członków partii Piękną Panią. Juszkiewiczowa należała do Kościoła ewangelicko-augsburskiego, toteż w celu zawarcia małżeństwa Piłsudski zmienił wyznanie. Przeszedł na luteranizm, a ślub odbył się 15 lipca 1899 w kościele we wsi Paproć Duża. Małżonkowie przeprowadzili się do Łodzi, gdzie przy ul. Wschodniej 19 Piłsudski podający się za prawnika prowadził umieszczoną na I piętrze tajną drukarnię "Robotnika".

Niestety, małżeńska sielanka nie trwała długo. Na początku 1900 roku nasiliły się aresztowania i rewizje w domach osób podejrzewanych o działalność konspiracyjną. W nocy z 21 na 22 lutego 1900, po zdekonspirowaniu wydawnictwa, Piłsudski został ponownie aresztowany.

Wstępne śledztwo prowadzono w Łodzi, ale 17 kwietnia osadzono go w celi nr 39 X Pawilonu warszawskiej Cytadeli. Tam oczekiwał na proces, podczas którego oskarżono go nie tylko o kolportaż nielegalnej prasy i literatury, ale także o udział w zabójstwie dwóch szpicli.

Strach przed... mundurowymi

Po uwięzieniu w X Pawilonie Cytadeli postanowił symulować chorobę psychiczną, w czym pomagał mu Rafał Radziwiłłowicz. Jan Piłsudski 2 października wystąpił do naczelnika Warszawskiego Gubernialnego Zarządu Żandarmerii o zbadanie brata przez doktora Sabasznikowa.

Opinię o zaburzeniach psychicznych, objawiających się m.in. wstrętem do osób odzianych w mundury, wystawił mu dyrektor warszawskiego szpitala dla obłąkanych Iwan Sabasznikow, którego Piłsudski oczarował długą rozmową o pięknie Syberii (dyrektor był z pochodzenia Buriatem).

Sabasznikow rozpoznał u Józefa Piłsudskiego obłąkanie omamowe (paranoia hallucinatoria). Badanie odbyło się 24 października. Lekarz zdecydował o skierowaniu Piłsudskiego na obserwację szpitalną w Szpitalu Świętego Mikołaja w Petersburgu.

Tam, korzystając z pomocy polskiego lekarza (działacza PPS) Władysława Mazurkiewicza - udało mu się zbiec 14 maja 1901 w ucieczce zorganizowanej przez Aleksandra Sulkiewicza. Zapewniło mu to uznanie towarzyszy z PPS. W 1902 został wybrany do rozszerzonego składu CKR.

Po krótkim ponownym pobycie w Londynie Piłsudski powrócił do kraju i zastał struktury partyjne słabe, a kasę pustą. W krótkim czasie rozpoczął zdecydowane działania, mające na celu naprawę sytuacji i zradykalizowanie działań organizacji. Od 1902 rozpoczęto wydawanie nowego czasopisma pod tytułem "Walka".

Oprac. na podstawie artykułu z Wikipedii, autorstwa, udost. na licencji CC-BY-SA 3.0

iPolitycznie - w jakim momencie w relacji polsko-ukraińskich jesteśmy?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na naszahistoria.pl Nasza Historia
Dodaj ogłoszenie