Mikołów: Brat hetmana Stefana Czarnieckiego był proboszczem w jednej z mikołowskich parafii

MAJ
January Suchodolski , domena publiczna
Postaci hetmana Stefana Czarnieckiego prawdopodobnie nie trzeba nikomu przedstawiać. Wspomina o nim m.in. hymn Polski. Okazuje się, że mieszkańcom Górnego Śląska bardziej znany może być jego brat, który był proboszczem w jednej z mikołowskich parafii.

Hetman Stefan Czarniecki żyjący w XVII wieku zapisał się na kartach historii Polski jako świetny żołnierz, dowódca, który wsławił się m.in. podczas walk z Bohdanem Chmielnickim, a jego nazwisko pada w „Mazurku Dąbrowskiego”, gdzie zaznaczono „Jak Czarniecki do Poznania po szwedzkim zaborze, dla ojczyzny ratowania wrócim się przez morze”. Nie była to jednak postać kryształowa, a wódz słynął z okrucieństwa. Buławę hetmańską otrzymał dopiero na łożu śmierci. Mało kto wie, że jego brat był proboszczem w Mikołowie, który jest jedną z najstarszych miejscowości na Górnym Śląsku. To ks. Tomasz Czarniecki.

Proboszcz z Mikołowa bratem hetmana Stefana Czarnieckiego

Brat hetmana Czarnieckiego objął probostwo w kościele pw. św. Mikołaja w Mikołowie. Jego przyjazd na Górny Śląsk miał związek z rekatolicyzacją tych ziem. Był to trudny czas, bowiem w wyniku kontrreformacja luteranie stracili dwa mikołowskie kościoły, w tym świątynię pw. Św. Mikołaja. W tym miejscu należy nadmienić, że luteranizm na terenie ziemi pszczyńskiej wprowadził Karol Promnitz w II połowie XVI wieku. Wcześniej kościoły należały do katolików.

„Oto rodzony starszy nieco brat hetmana, który razem z nim [hetmanem Czarnieckim – przy. red.] w rodzinnej Czarncy wychowywał się w atmosferze tak bohaterskiej, ks. Tomasz Aleksander z Czarncy Czarniecki przez długie lata z wielkim pożytkiem pracował w duszpasterstwie na Górnym Śląsku. Był bowiem proboszczem w mieście Mikołowie w latach 1630-1658. Były to i na Śląsku czasy niemniej uciążliwe i wichrami Wojny Trzydziestoletniej wzburzone. Ponadto rola, jaka przypadła ks. Tomaszowi Czarnieckiemu w Mikołowie, była nader ważna, a zarazem niezmiernie trudna, a nawet niebezpieczna” – pisał Ludwik Musioł w 1937 roku w Katowicach.

Redaktor podkreślił, że w 1628 roku zamknięto wszystkie kościoły znajdujące się na ziemi pszczyńskiej. Stało się to, jak pisze redaktor, „po wypędzeniu z nich ewangelickich pastorów, którzy tu przez przeszło pół wieku sprawowali swoje obowiązki”. Jednym z pierwszych księży, którzy wrócili na opuszczone probostwa, był ks. Tomasz Czarniecki. Z kolei probostwo w Pszczynie objął ks. Stanisław Bloch, prepozyt żywiecki.

„Ludność jednak miasta Mikołowa odnosiła się z początku z niechęcią, a nawet wyraźnie wrogo do tego katolickiego księdza, a i baron Promnic stawiał na każdym kroku trudności. Pisze więc ks. Czarniecki niezliczone listy (po polsku) do Pszczyny, aby mu wreszcie wydano klucze do kościoła, gdyż jest to rozkaz nie tylko biskupa krakowskiego, ale i wyraźna wola cesarza, żeby kościoły na Śląsku wydane były duchowieństwu katolickiemu – zaznaczył redaktor Ludwik Musioł.

Ks. Tomasz Czarniecki pisał listy po polsku do starosty pszczyńskiego. Informował w nich o trudnościach związanych z perypetiami, jakie przechodził w związku z niechęcią lokalnej ludności do jego osoby. Działo się tak, ponieważ wielu parafian dawno przeszło na protestantyzm. Z biegiem lat współpraca zaczęła się układać, a proboszcz dbał o to, aby parafia odzyskała m.in. las kościelny, zwany ,,Popią Dąbrową" czy utracone dziesięciny z wsi, położonych w Siewierskiem, z Przeczyc, Toporowie i Torgoszyc.

Ks. Tomasz Czarniecki zarządzał probostwem mikołowskim do 1658 roku i przeniósł się do opactwa w Czerwieńsku, w diecezji płockiej, gdzie później zmarł.

Źródła:

  • Ludwik Musioł, Brat hetmana Stefana Czarnieckiego proboszczem w Mikołowie na Śląsku Górnym [w:] Komunikat Instytutu Śląskiego w Katowicach n r 4, październik 1937 r.
  • Kościół i parafia świętego Wojciecha w Mikołowie, M. Kubista-Wróbel, M. Rzepka (red.), Mikołów 2007,
  • www.mth.org.pl/cmentarze/cmentarz-ewangelicki

Nie przeocz

Zobacz także

Musisz to wiedzieć

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

kup najtaniej

Watchmark

Watchmark Smartone Czarny

369,99 zł

kup najtaniej

TicWatch

TICWATCH E3 Czarny

637,52 zł

kup najtaniej

Amazfit

Amazfit GTS 2 Czarny

380,00 zł

kup najtaniej

Garmin

Garmin Enduro Tytanowo-szary (0100240801)

2 999,00 zł

kup najtaniej

Cubot

CUBOT C3 Czarny

147,78 zł
Materiały promocyjne partnera

Francja dostarczy broń na Ukrainę. W planach dostarczenie samolotów.

Materiał oryginalny: Mikołów: Brat hetmana Stefana Czarnieckiego był proboszczem w jednej z mikołowskich parafii - Dziennik Zachodni

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na naszahistoria.pl Nasza Historia
Dodaj ogłoszenie