"Szpicel upadł na twarz bez jęku"

Redakcja
Igo Sym w atelier
Igo Sym w atelier NAC, Synatura:1-K-9122 [1]
Udostępnij:
Igo Sym to jeden z najbardziej znanych polskich kolaborantów III Rzeszy. 7 marca 1941 roku zginął w zamachu.

Igo Sym był synem Antoniego Syma i Julii Sepp. W okresie I wojny światowej walczył w szeregach armii austriackiej (jego matka pochodziła z Austrii). Od zawsze jednak marzył o aktorstwie.

Grał u boku Marleny Dietrich

Sym był absolwentem Instytutu Filmowego. Jego debiutem filmowym były "Wampiry Warszawy" (1925). Dwa lata później wyjechał do Wiednia, gdzie podpisał kontrakt ze studiem "Sascha-Filmstudios AG" i grał m.in. z Marleną Dietrich i Lilian Harvey.

Do Polski wrócił, aby zdać egzamin aktorski. Był znany z teatrów rewiowych "Banda" i "Hollywood". Występował głównie w recitalach. Coraz rzadziej pojawiał się w filmach, co spowodowane było jego problemami w posługiwaniu się językiem polskim.

Igo Sym ożenił się z Heleną Ritą Zdzisławą Fałat. Mieli syna Juliana, chłopczyk zmarł na zapalenie opon mózgowych w wieku 9 lat. Żona Igo niedługo po jego śmierci popełniła samobójstwo.

Od tłumacza do kolaboranta

Po wybuchu II wojny światowej Sym pozostał w Warszawie. Pracował w Straży Obywatelskiej, gdzie zajmował się głównie kopaniem rowów przeciwlotniczych oraz wydobywaniem rannych spod gruzów. Po kapitulacji miasta został tłumaczem w magistracie. Z czasem układ propagandowy Generalnego Gubernatorstwa powierzył mu stanowisko dyrektora Teatru Polskiego i kina Helgoland (przedwojenne Palladium). Otrzymał także koncesję na prowadzenie Teatru Komedia.

W czasie okupacji Igo Sym został konfidentem Gestapo. Pomógł Niemcom m.in. zorganizować zasadzkę na Hankę Ordonównę. Jego działalność odkrył Roman Niewiarowicz, reżyser Teatru Komedia, który szefował jednej z brygad kontrwywiadu Związku Walki Zbrojnej.

Zapłata za spiskowanie

Wojskowy Sąd Specjalny ZWZ za współpracę z okupantem wydał na Syma wyrok śmierci. Został on wykonany 7 marca 1941 roku. Porucznik Zawada z grupy bojowej ZOM, który dokonał egzekucji tak wspominał wizytę u Syma.

Mieszkał na czwartym piętrze przy ul. Mazowieckiej 10. O godzinie 7.10 zapukaliśmy do drzwi. Otworzyła służąca.

- "Czy pana dyrektora Syma możemy prosić?".
W tej chwili ukazał się Sym.
- "Czy pan Igo Sym?".
- "Tak. Czym mogę panom służyć?".

W tej chwili wystrzeliłem, mierząc z Visa prosto w serce. Strzał był celny. Szpicel upadł na twarz bez jęku. Ze schodów zbiegliśmy pędem. Później spokojnie rozeszliśmy się do domów.

W odwecie za śmierć Igo Syma Niemcy wzięli 118 zakładników, z których 21 rozstrzelano 11 marca 1941 r. w Palmirach. Gestapo aresztowało także kilkanaście warszawskich aktorów m.in. Stefana Jaracza, Leona Schillera, Bronisława Dardzińskiego, Tadeusza Kańskiego i Zbigniewa Sawana, którzy zostali wywiezieni do Auschwitz.

Decyzja o zastrzeleniu Igo Syma miała wstrząsnąć polskim społeczeństwem i pokazać, że polskie władze podziemne są czujne i aktywne.

Oprac. na podstawie

artykułu z Wikipedii, autorstwa, udost. na licencji CC-BY-SA 3.0

Zobacz zdjęcie w zbiorach NAC

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Nasza Historia
Dodaj ogłoszenie