Nie oddamy Niemcom Matejki! Jak ratowano skarby przed grabieżą

Czytaj dalej
Mariusz Grabowski

Nie oddamy Niemcom Matejki! Jak ratowano skarby przed grabieżą

Mariusz Grabowski

We wrześniu 1939 r. Polacy ratowali przed Niemcami swe skarby: dzieła sztuki, dobra kultury, zbiory bibliotek i nawet konie z Janowa. Ten cichy front był równie ważny jak militarny

Przygotowania do grabieży majątku i dóbr kultury rozpoczęte zostały w Niemczech jeszcze przed wybuchem działań wojennych i agresją na Polskę w 1939 r. Plan przejęcia państwowych i prywatnych zbiorów sztuki, których spisy zostały sporządzone przez niemieckich historyków sztuki na podstawie naukowych kontaktów przedwojennych i częstych wizyt w muzeach i kolekcjach polskich, został zrealizowany poprzez powołanie kilku organizacji, które 1 września 1939 r. przekroczyły granice Polski razem z armią niemiecką. Podobnie, choć na mniejszą skalę, postępowali Sowieci.

Przyjrzyjmy się, jak Polacy ratowali swoje narodowe dziedzictwo.

Wywieźć 80 ton złota

Gdy 1 września 1939 r. Warszawa przeżywała ciężkie bombardowanie Pragi, Śródmieścia i Okęcia, obradująca Rada Ministrów podjęła decyzję o częściowej ewakuacji rządu do Lublina i okolic oraz o wywiezieniu zapasów złota z Banku Polskiego. Już od czerwca 1939 r. skarbiec warszawski przechowywał większą część tego kruszcu pozostającego w kraju, resztę ulokowano w prowincjonalnych oddziałach Banku Polskiego na wschód od Wisły: w Siedlcach, Brześciu na Bugiem, Zamościu i Lublinie. Całość miała wartość 363 mln ówczesnych złotych oraz imponującą masę 80 ton.

Janusz Wróbel z IPN: „Władze polskie jeszcze przed wybuchem wojny zastanawiały się nad wywiezieniem złota z kraju, zdając sobie sprawę, że w warunkach wojennych może być ono zagrożone. Myślano o wywiezieniu złota do banków zachodnich w krajach sojuszniczych, jak Wielka Brytania, Francja, czy też za ocean - do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej”.

Pozostało jeszcze 90% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 6,15 zł miesięcznie.

    już od
    6,15
    /miesiąc
Mariusz Grabowski

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

naszahistoria.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.