Taternicy skazani za "Kulturę"

Redakcja
Spotkanie z emigracją polską. Widoczni od lewej: Jerzy Giedroyc i Marek Łatyński.
Spotkanie z emigracją polską. Widoczni od lewej: Jerzy Giedroyc i Marek Łatyński. NAC / S:36-238-9 [1]
Udostępnij:
9 lutego 1970 roku zakończył się tzw. proces taterników oskarżonych o kolportaż nielegalnych pism. Wyroki więzienia usłyszało pięć osób

Na przełomie 1968 i 1969 roku Maciej Kozłowski spotkał się z Jerzym Giedroyciem. Spotkanie miało na celu omówienie stworzenia szlaku przerzutowego przez Tatry. Dzięki niemu, do Polski miały trafiać książki wydane przez Instytut Literacki i czasopismo "Kultura". Do Czechosłowacji przemycano m.in. dokumenty dotyczące aktualnej sytuacji w kraju oraz historii Marca 68.

Wchodził na szczyty dla "Kultury"

Pierwszą trasę Maciej Kozłowski pokonał w 1969 roku. W Tatry zaniósł dokumenty dotyczące ruchu studenckiego. W misji pomagali mu czescy studenci. Jak to się odbywało? Ktoś podchodził pod granicę od strony słowackiej i zostawiał zapakowane książki w umówionym wcześniej miejscu. Po polskiej stronie granicy działo się to samo. Kolporter zabierał dokumenty i rozprowadzał je po kraju. W kilka miesięcy przeniesiono przez najwyższe góry w Polsce kilkaset egzemplarzy książek i numerów "Kultury".

Władzy się to nie podoba

Władze PRL-u wpadły na ślad grupy taterników dzięki donosowi współpracownika SB. 27 maja 1969 roku zatrzymano Macieja Kozłowskiego i Marię Tworkowską. Później Krzysztofa Szymborskiego, Jana Krzysztofa Kelusa, Urszulę Sikorską i Macieja Włodka. Aresztowani zostali również Jakub Karpiński i Małgorzata Szpakowska. Głównym oskarżonym był Jerzy Giedroyc, ale ze względu na pobyt za granicami pozostawał nieuchwytny.

Władze oskarżyły uczestników grupy o działanie na szkodę państwa Polskiego. Chciano przede wszystkim skompromitować środowisko paryskiej "Kultury". Chodziło o zastraszenie konkretnych osób i pokazanie, że władza nie cofnie się przed egzekwowaniem swojego interesu. Proces zyskał duży rozgłos. Mówiono o "grupie dywersyjnej Kozłowskiego" i "organizacji kanałów przerzutowych". "Sprawa taterników" natomiast to hasło wypromowane przez Wolną Europę.

Proces rozpoczął się 9 lutego 1970 roku, zakończył zaledwie po dwóch tygodniach. Akt oskarżenia zarzucał zbieranie, opracowywanie i przekazywanie materiałów o treści, które szkalowały naród i ustrój. Skazano wszystkich taterników.

Kozłowski miał odsiedzieć 4,5 roku więzienia, Karpińskiego 4 lata, Szymborski i Tworkowska 3,5 roku, a Szpakowską 3 lata. Wyroki zostały jednak dwukrotnie skrócone ze względu na amnestię uchwaloną "z okazji 2-lecia PRL".

Oprac. na podstawie artykułu z Wikipedii, autorstwa, udost. na licencji CC-BY-SA 3.0

[1] Zobacz zdjęcie w zbiorach NAC

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Nasza Historia
Dodaj ogłoszenie