Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

TOP 100 NAJWAŻNIEJSZYCH POLSKICH SZPIEGÓW. Byli odważni, błyskotliwi i niebezpieczni [RANKING]

Czytaj dalej
Redakcja "Naszej Historii"

TOP 100 NAJWAŻNIEJSZYCH POLSKICH SZPIEGÓW. Byli odważni, błyskotliwi i niebezpieczni [RANKING]

Redakcja "Naszej Historii"

100 najskuteczniejszych polskich szpiegów. Znajdziemy tu i wielkich polskich bohaterów, i postacie, które zapisały się w historii Polski czarnymi barwami. Wszystkich ich łączy tylko jedno - naprawdę znali się na szpiegowskiej robocie

W naszym subiektywnym redakcyjnym rankingu polskich szpiegów liczy się przede wszystkim skuteczność jego bohaterów - agentów (wcale niekoniecznie pracujących na rzecz naszego kraju), oficerów wywiadu czy informatorów tajnych służb. Przez skuteczność rozumiemy przede wszystkim wpływ na bieg historii. Najwyżej więc stawiamy tu takie osiągnięcia wywiadowcze, które realnie przyczyniły się do zmiany układu tych konwencjonalnych sił, mierzonych rycerskimi chorągwiami, dywizjami czy liczbą rakiet. Właśnie to sprawia, że Ryszard Kukliński jest tu na pierwszym miejscu - choć z pewnością Krystyna Skarbek czy Jerzy Sosnowski znali się o wiele lepiej od niego na zaawansowanych metodach szpiegowskiej roboty, jednak to informacje pozyskane przez niego przyczyniły się do przechylenia szali zwycięstwa w całej zimnej wojnie. Z podobnych powodów bardzo wysokie miejsca dostały się np. kryptologom, którzy złamali Enigmę, czy radiowywiadowcom, którzy przechwycili sowieckie depesze w 1920 r.

1. Ryszard Kukliński

TOP 100 NAJWAŻNIEJSZYCH POLSKICH SZPIEGÓW. Byli odważni, błyskotliwi i niebezpieczni [RANKING]
Robert Kwiatkowski/Archiwum Ryszard Kukliński

Pułkownik uważany za jednego z najzdolniejszych oficerów swego pokolenia w armii PRL. Od lat 60. w służbie w Sztabie Generalnym LWP, zyskiwał stopniowo dostęp do coraz poważniejszych tajemnic Układu Warszawskiego. Od 1970 r. regularnie współpracował z CIA - przekazując Amerykanom niezliczone sekrety armii bloku wschodniego - łącznie z planami operacyjnymi III wojny światowej, rozmieszczeniem schronów atomowych dla najwyższego dowództwa UW, informacjami o dyslokacji broni atomowej itp. Kukliński pracował dla CIA przez 11 lat. W 1981 r., gdy kontrwywiad PRL był już na jego tropie, został w dramatycznych okolicznościach ewakuowany z Polski przez agentów CIA. W Stanach Zjednoczonych dożył 74 lat. Zmarł w roku 2004. W PRL w zaocznym tajnym procesie skazano go na degradację i karę śmierci. Wyrok uchylono w 1995 r., rok później Kuklińskiemu przywrócono stopień pułkownika. W roku 2016 Kuklińskiemu został pośmiertnie nadany stopień generalski.

2. Józef Piłsudski

Twórca niepodległego polskiego państwa samodzielnie tworzył rozległe struktury wywiadowcze jeszcze jako członek kierownictwa PPS. Podejmował też gry z wywiadami mocarstw. Był m.in. regularnym współpracownikiem wywiadu austro-węgierskiego, utrzymywał intensywne kontakty z wywiadami japońskim i niemieckim. Pozwalało mu to na budowę zaufania po stronie austro-węgierskiej i niemieckiej, bez tego nie byłoby możliwe niemal legalne funkcjonowanie polskich struktur paramilitarnych w zaborze austriackim, a następnie powstanie Legionów Polskich. Pozwala to stwierdzić, że jego współpraca z wywiadami mocarstw bezpośrednio przyczyniła się do odzyskania przez Polskę niepodległości. Z całą pewnością natomiast Piłsudski nie wchodził w żadne układy z rosyjską ochraną.

TOP 100 NAJWAŻNIEJSZYCH POLSKICH SZPIEGÓW. Byli odważni, błyskotliwi i niebezpieczni [RANKING]
Józef Piłsudski

3. Witold Pilecki

Podjął jedno z najbardziej niezwykłych i niebezpiecznych wyzwań wywiadowczych w dziejach świata. W 1940 r. celowo i w pełni świadomie dał się ująć Niemcom w łapance - po to, by następnie trafić do obozu koncentracyjnego w Auschwitz. Tam rozpoczął budowę struktur obozowej konspiracji, jednocześnie regularnie przekazywał Armii Krajowej raporty o obozowych realiach i przygotowaniach do Holokaustu. W 1943 r. uciekł z Auschwitz i opracował słynne raporty o Holokauście będące dla Zachodu jednym z pierwszych świadectw Zagłady.

4. Kazimierz Leski

Oficer wywiadu „Muszkieterów”, a następnie Armii Krajowej. Działał w przebraniu m.in. niemieckich generałów - jako „generał wojsk technicznych Julius von Hallman”. Wykradł Niemcom plany ważnego odcinka Wału Atlantyckiego. Stworzył także system kurierski na zachodzie Europy.

5. Krystyna Skarbek

TOP 100 NAJWAŻNIEJSZYCH POLSKICH SZPIEGÓW. Byli odważni, błyskotliwi i niebezpieczni [RANKING]
Imperial War Museum Krystyna Skarbek

Churchill nazywał ją „swoją ulubioną agentką”. Słynąca z urody Skarbek do dziś pozostaje najbardziej znaną na świecie postacią wśród wszystkich polskich szpiegów - i jedną z najsłynniejszych i najpiękniejszych kobiet agentek. Zbierała informacje m.in. o planowanej przez Niemców inwazji na Związek Sowiecki, pośredniczyła w kontaktach Brytyjczyków z polskim i francuskim ruchem oporu. Była pierwowzorem postaci Vesper w serii Iana Fleminga o Jamesie Bondzie.

6. Marian Rejewski

Nie był agentem wywiadu, tylko wybitnym kryptologiem. Razem z Henrykiem Zygalskim i Jerzym Różyckim z legendarnego Biura Szyfrów zdołał złamać kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. Dzięki temu alianci mogli - z krótkimi przerwami - odczytywać treść najtajniejszych niemieckich depesz aż do końca II wojny światowej. Historycy szacują, że dokonania Rejewskiego, Zygalskiego i Różyckiego - a raczej pozyskane za ich sprawą informacje - mogły skrócić II wojnę światową nawet o trzy lata! To oznaczałoby, że polscy kryptolodzy przyczynili się do ocalenia życia od 20 do 30 mln ludzi.

7. Jerzy Sosnowski

Prawdopodobnie jeden z najskuteczniejszych szpiegów przedwojennej „Dwójki”. Działał w Berlinie pod przykrywką arystokraty - utracjusza, miłośnika wyścigów konnych i pięknych kobiet. To ostatnie było zresztą prawdą. Sosnowski romansował ze swoimi informatorkami na potęgę, jednocześnie jednak stworzył wyjątkowo efektywną siatkę wywiadowczą - w roku 1929 i 1930 zdobył m.in. plany operacyjne ewentualnej wojny Niemiec z Polską. W 1934 r. wpadł. Niemcy skazali go na dożywocie, jednak po dwóch latach trafił do Polski w ramach wymiany szpiegów. Niestety II RP nie przywitała go stosownie do zasług. Na skutek wewnętrznych intryg w „Dwójce” i Sztabie Generalnym trafił do więzienia - skazano go na 15 lat za „zdradę na rzecz Niemiec”.

TOP 100 NAJWAŻNIEJSZYCH POLSKICH SZPIEGÓW. Byli odważni, błyskotliwi i niebezpieczni [RANKING]
Narodowe Archiwum Cyfriwe Jan Kowalewski

8. Jan Kowalewski

Kryptolog, który przyczynił się do zwycięstwa Polski w wojnie z bolszewikami, być może na równi z Józefem Piłsudskim. To on złamał sowieckie szyfry i to dzięki niemu w 1920 r. polski radiowywiad mógł regularnie odczytywać meldunki i rozkazy Armii Czerwonej. To właśnie sprawiło, że Polacy mogli wręcz wyprzedzać ruchy przeciwnika i bez ustanku go zaskakiwać.

9. Jan Żychoń

Szef rezydentury „Dwójki” m.in. w Gdańsku i Bydgoszczy, który przewerbował wielu agentów Abwehry i niemieckich urzędników, opracował też system przechwytywania informacji z

TOP 100 NAJWAŻNIEJSZYCH POLSKICH SZPIEGÓW. Byli odważni, błyskotliwi i niebezpieczni [RANKING]
Narodowe Archiwum Cyfrowe Stefan Witkowski

niemieckich wagonów pocztowych jadących tranzytem przez Polskę. Słynął z niekonwencjonalnych, niekiedy brutalnych metod, potrafił np. porwać opornego kandydata do werbunku. Doceniając zasługi Żychonia, pamiętajmy o tym, że na jego życiorysie pozostaje skaza. To on we wrześniu 1939 r. nie dopilnował zniszczenia archiwów polskiego wywiadu. Niestety wpadły one w ręce Niemców.

10. Stefan Witkowski

Założyciel organizacji „Muszkieterzy” - jednej z pierwszych konspiracyjnych siatek wywiadowczych polskiego podziemia. „Muszkieterzy” działali już w listopadzie 1939 r. Stworzyli regularne linie kurierskie, nawiązali kontakty zarówno z rządem na uchodźstwie, jak i np. z marszałkiem Rydzem-Śmigłym (uczestniczyli w jego potajemnym powrocie do Polski w 1941 r.). „Muszkieterzy” podjęli też kontrowersyjną do dziś grę wywiadowczą z Niemcami, dostarczali Abwehrze m.in. informacje o działaniach Sowietów. Część historyków uważa, że podjęli też działania na rzecz dalej idącej współpracy z Niemcami. Podobnego zdania był wywiad AK. Choć „Muszkieterzy” zostali scaleni z AK w 1941 r., Stefan Witkowski został zlikwidowany w 1942 r. z wyroku podziemnego sądu.

Jacy byli inni najważniejsi polscy szpiedzy? Zobacz pozostałe 90 nazwisk.

Pozostało jeszcze 84% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 6,15 zł miesięcznie.

    już od
    6,15
    /miesiąc
Aktywujesz kod bez rejestracji

Odblokowujesz dostęp jednorazowo, tylko na tej przeglądarce. Jeżeli chcesz w przyszłości wrócić do tego artykułu, skorzystaj z opcji aktywacji kodu z rejestracją - zarejestruj się.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i czytaj bez rejestracji" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

odzyskaj hasło

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zaloguj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Aby móc przetwarzać Twoje dane osobowe w postaci adresu e-mail dla celów przedstawiania informacji handlowych na temat naszych towarów lub usług za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, prosimy Cię o wyrażenie poniżej wskazanych zgód.

Pamiętaj, w każdej chwili możesz cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Cofnięcie zgody nie wpłynie jednak na zgodność z prawem przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych przed wycofaniem zgody. Szczegóły dotyczące zgody, w tym jej wycofania, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności oraz w swoim profilu.

Administratorem Twoich danych osobowych jest spółka Polska Press Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 45, 02-672 Warszawa. Szczegółowe zasady przetwarzania danych osobowych przez Polska Press oraz uprawnienia użytkowników Serwisu Polskatimes z tym związane zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez nas w szczególności w celu wykonania umowy (usługa świadczona drogą elektroniczną), w celach marketingowych w zakresie udzielonych zgód, jak też w innych celach marketingowych na podstawie naszego uzasadnionego interesu. Podanie przez Ciebie danych osobowych jest dobrowolne. Przysługuje Ci prawo do żądania od nas dostępu do swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych a także prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych. Więcej na temat Twoich uprawnień oraz celów przetwarzania danych przeczytasz w naszej Polityce Prywatności.

* Jeżeli klikniesz „Zaznacz wszystkie poniższe zgody” automatycznie zaznaczasz wszystkie zgody. Możesz też zaznaczyć lub odznaczyć każdą ze zgód z osobna.

** Zgoda wymagana.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zarejestruj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Redakcja "Naszej Historii"

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

naszahistoria.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2018 Polska Press Sp. z o.o.