Mirosław Dragon

Hellmann, ojciec śląskich strażaków

Johannes Hellmann Fot. archiwum Johannes Hellmann
Mirosław Dragon

Rudolf Hyla z Szemrowic od lat przypomina postać Johannesa Hellmanna, pioniera pożarnictwa

To właśnie Johannes Hellmann (1840-1924) jest ojcem chrzestnym Zawodów Sikawek Konnych na Górnym Śląsku, które od 12 lat organizowane są w Szemrowicach. Rudolf Hyla, strażak z Szemrowic, zafascynowany jest twórcą śląskiego pożarnictwa. Dlatego wymyślił zawody przy użyciu sprzętu z początku XX wieku, a także doprowadził do przywrócenia medalu Hellmanna, nadawanego przed wojną za zasługi dla pożarnictwa.

- Od 2011 roku Honorowy Medal im. Johannesa Hellmanna jest przyznawany przez zarząd wojewódzki Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w Opolu - mówi Rudolf Hyla.

Johannes Hellmann był strażakiem ochotnikiem, a na co dzień pracował jako urzędnik. Urodził się w Zauditz koło Raciborza (dzisiejsza Sudice w Czechach). Po ukończeniu prawa i administracji na Uniwersytecie Wrocławskim był sędzią najpierw w w Raciborzu, a następnie w Opolu. W 1869 roku został zastępcą burmistrza Gliwic. Od 1873 roku mieszkał w Nysie, gdzie do emerytury pełnił funkcję miejskiego syndyka. Jednostki strażackie zakładał już w Gliwicach.

Zaraz po objęciu funkcji wiceburmistrza przekształcił stowarzyszenia ratownicze i sportowe w ochotniczą straż pożarną. Od 1873 roku szefował jednostce strażackiej w Nysie. Był jednym z założycieli Związku Straży Pożarnych Prowincji Śląskiej i jego przewodniczącym w latach 1896-1920. W 1898 roku Hellmann wprowadził schemat organizacyjny ochotniczych straży pożarnych na całym Śląsku. W każdym powiecie został utworzony oddzielny związek z powiatowym mistrzem strażackim na czele. Hellmann propagował ubezpieczenia przeciwpożarowe, a także ubezpieczenia strażaków i koni ciągnących sikawki.

- Kiedy dziś mówimy o ubezpieczeniu przeciwpożarowym, ubezpieczeniu pośmiertnym, obowiązkowych ubezpieczeniach, ubezpieczeniu koni od wypadków i ogólnie o ubezpieczeniach, to jest to rzecz oczywista, a zawdzięczamy ją właśnie Hellmannowi - podkreśla Lidia Kontny, autorka „Biografii Johannesa Josepha Conrada Hellmanna”.

Pionier pożarnictwa był autorem broszur pt. „Regulaminu ćwiczeń” z 1893 roku oraz „Poprawy ochrony przeciwpożarowej na nizinnym terenie” z 1911 roku. Z jego inicjatywy wydawano „Śląski śpiewnik strażacki” oraz „Śląską Gazetę Strażacką”. Współpracował przy tworzeniu Niemieckiego Związku Straży Pożarnych Ochotniczych i Zawodowych. Działał także w Pruskim Związku Straży oraz w Radzie Nadzorczej Pruskiej Straży Pożarnej.

W 1919 roku utworzył w Prowincjonalnym Związku Straży Pożarnej etat pracownika ds. ochrony przeciwpożarowej, w czym pomógł mu prezes Śląskiej Kasy Ubezpieczenia Ogniowego Pan von Petersdorff, obiecując pomoc finansową. Kiedy w 1920 roku świętował 80. urodziny, w uznaniu jego zasług przyznano mu honorowe obywatelstwo Nysy oraz utworzono Medal Hellmanna, przyznawany za wyjątkowe zasługi w zakresie ochrony przeciwpożarowej Prowincji Śląskiej.

Właśnie ten medal przywrócił pięć lat temu Rudolf Hyla. - Medal Hellmanna po latach znowu jest przyznawany, a potomków ojca śląskiego pożarnictwa w ubiegłym roku gościliśmy w Szemrowicach - mówi Rudolf Hyla z OSP w Szemrowicach. Johannes Hellmann zmarł w 1924 roku. Na jego grobie wyryto napis „Vater der Feuerwehren Schlesiens”, czyli Ojciec Śląskiego Pożarnictwa.

Korzystałem m.in. z referatu Lidii Kontny pt. „Biografia Johannesa Josepha Conrada Hellmanna”.

Mirosław Dragon

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

naszahistoria.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.