Ludzki łańcuch połączył Bałtów

red.
Bałtycki łańcuch był wyrazem protestu przeciwko ówczesnej sytuacji politycznej tych krajów wchodzących w skład Związku Radzieckiego
Bałtycki łańcuch był wyrazem protestu przeciwko ówczesnej sytuacji politycznej tych krajów wchodzących w skład Związku Radzieckiego Wikimedia Commons [1]
Udostępnij:
23 sierpnia 1989 roku w proteście przeciwko sytuacji politycznej w ZSRR, dwa miliony mieszkańców krajów nadbałtyckich utworzyło żywy łańcuch o długości ponad 600 km

Data masowego protestu mieszkańców trzech krajów bałtyckich Litewskiej, Łotewskiej i Estońskiej SRR nie była przypadkowa. Doszło do niego bowiem w 50. rocznicę podpisania tajnego protokołu do paktu Ribbentrop-Mołotow o podziale stref wpływu w Europie.

Gorbaczowowskie reformy głasnost i pieriestrojka z drugiej połowy lat 80. sprawiły, że uliczne manifestacje stały się coraz częściej wyrazem niezadowolenia ludności. W 1986 i 1987 pierwsze demonstracje w stolicach krajów bałtyckich były jednak zakazywane i rozpędzane. Dopiero w 1988 władze zgodziły się na przeprowadzenie pierwszych pokojowych demonstracji.

Na tydzień przed opisywanym wydarzeniem Związek Radziecki ujawnił istnienie tajnego protokołu, twierdząc jednocześnie, że trzy kraje bałtyckie wstąpiły do ZSRR dobrowolnie. W tym samym czasie członkowie litewskiego ruchu Sąjūdis przegłosowali, że Litwa będzie dążyła do uzyskania niepodległości.

Utworzenie ludzkiego łańcucha było przygotowane tak, by nie było w nim żadnych przerw. Władze miast i gmin ustalały miejsca, do których dowozić będą ludzi autobusami. Pomoc w koordynacji akcji udzieliły również stacje radiowe.

Honeckerowi i Ceauşescu nie w smak

Kulminacją protestu było wzniesienie połączonych rąk demonstrantów na 15 minut o godz. 19.00 czasu lokalnego. Później w wielu miejscach odbywały się kolejne demonstracje, m.in. na placu Katedralnym w Wilnie, a także masowe msze.

Protesty przebiegły w sposób pokojowy, choć niektórzy komunistyczni przywódcy (m.in. Erich Honecker i Nicolae Ceauşescu) deklarowali chęć wsparcia ZSRR w ewentualnym stłumieniu manifestacji. Manifestacje poparcia dla "bałtyckiego łańcucha" odbyły się również w Moskwie i w Mołdawii.

Dwa lata później byli niepodlegli

Według szacunków, w proteście uczestniczył co czwarty mieszkaniec krajów bałtyckich. Mobilizacja mieszkańców Litwy, Łotwy i Estonii uświadomiła im siłę, jaka w nich tkwiła i wzmocniła dążenia do niepodległości.

W grudniu 1989 Gorbaczow podpisał deklarację potępiającą tajny protokół. Wcześniej, 9 listopada 1989 upadł Mur Berliński. 11 marca 1990 Litwa jako pierwsza republika radziecka ogłosiła niepodległość. W dwa lata po utworzeniu "bałtyckiego łańcucha" niepodległość wszystkich trzech krajów uznana została przez wspólnotę międzynarodową.

"Bałtycki łańcuch" został wpisany do Księgi Rekordów Guinnessa jako najdłuższy łańcuch ludzi, jednak z czasem został zdystansowany przez bangladeski łańcuch, który zgromadził ponad 5 milionów ludzi i osiągnął 1050 km długości. W 2009 roku wydarzenie to wpisano także na listę UNESCO Pamięć Świata.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Spora przewaga PiS nad KO - sondaż

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Nasza Historia
Dodaj ogłoszenie