Władysław Jagiełło reanimuje Akademię Krakowską

Redakcja
Uniwersytet Jagielloński
Uniwersytet Jagielloński Wikimedia Commons/Jan Mehlich/[1]
Udostępnij:
26 lipca 1400 roku król Władysław II Jagiełło zainaugurował działalność odnowionej Akademii Krakowskiej

Uniwersytet w Krakowie powstał z inicjatywy króla Kazimierza II Wielkiego 12 maja 1364 roku. Był drugim uniwersytetem, po uniwersytecie praskim, funkcjonującym w tej części Europy. Śmierć króla w 1370 oraz brak zainteresowania ze strony Ludwika Węgierskiego doprowadziła do zaniechania jego działalności.

Najważniejsza była nauka o Bogu

Uniwersytet wznowił swoją działalność w 1400 roku, dzięki osobistym zabiegom królowej Jadwigi Andegaweńskiej na dworze papieskim w Awinionie. W swoim testamencie królowa zapisała krakowskiej uczelni majątek osobisty. Klejnoty królowej umożliwiły odnowienie uniwersytetu w pełnym kształcie, z czterema wydziałami typowymi dla średniowiecznych uniwersytetów. Spośród nich najważniejszy był wydział teologiczny, który dla każdego profesora był ukoronowaniem kariery naukowej. Uniwersytet Jagielloński był pierwszym uniwersytetem w Europie posiadającym samodzielne katedry matematyki i astronomii. Zostały utworzone w 1406 roku.

W XV i na początku XVI wieku Akademia Krakowska przeżywała rozkwit. Studiowali na niej także studenci zagraniczni. Rektorami uczelni byli Stanisław ze Skalbmierza i Paweł Włodkowic. W Krakowie studiował między innymi Mikołaj Kopernik, a także wielu późniejszych profesorów zachodnioeuropejskich.

Wybitni wśród studentów

Collegium Maius - Dziedziniec
(fot. Wikimedia Commons/Jan Mehlich/[2])

Upadek Akademii Krakowskiej zaczął się około 1460 roku. Pierwsze reformy dyscyplinarne przeprowadzono w latach 1480, 1485 i 1491. Biskup krakowski Jan Konarski i synody prowincjonalne w latach 1505, 1510 i 1523 oraz papież Leon X domagali się reformy akademii poprzez rozszerzenie nauczania nauk przyrodniczych i humanistycznych oraz wprowadzenie greki i języka hebrajskiego. Pod koniec XVI wieku studiowały tu jeszcze takie znakomitości jak Jan Kochanowski, Andrzej Frycz Modrzewski, Marcin Kromer czy Mikołaj Rej. Mimo to upadek uniwersytetu się pogłębiał.

W połowie XVIII wieku wprowadzono m.in. systematyczne nauczanie języków niemieckiego i francuskiego, wykłady na temat prawa polskiego, geografii i inżynierii wojskowej. W roku 1748 powstała katedra prawa natury. Niepowodzeniem jednak skończyły się za to starania o sprowadzenie do Krakowa wykładowców z zagranicy.

Rozbiory Polski postawiły pod znakiem zapytania dalsze funkcjonowanie uniwersytetu. Po wkroczeniu wojsk austriackich podjęto decyzję o jego zamknięciu i dopiero interwencja w Wiedniu uchroniła go od takiego losu. Dopiero przyznanie autonomii Galicji w ramach monarchii austro-węgierskiej przyniosło poprawę sytuacji uniwersytetu. W międzyczasie zmieniono nazwę na Uniwersytet Jagielloński, która funkcjonuje do dziś.

Nawojka przebrała się za chłopaka

Na początku XX wieku studiowało na Uniwersytecie Jagiellońskim około trzech tysięcy studentów, w tym także pierwsze kobiety, które mogły podjąć studia dopiero w 1894, najpierw na wydziale farmacji, a później i innych. Legendarną pierwszą studentką została Nawojka, która podobno używała męskiego przebrania, by móc uczęszczać na zajęcia.

W okresie międzywojennym rozbudowano uniwersytet, powstał m.in. nowy gmach Biblioteki Jagiellońskiej. Wybuch wojny był najtrudniejszym momentem historii uniwersytetu. 6 listopada 1939, pod pretekstem wykładu, okupanci zaprosili profesorów i asystentów uniwersytetu, których aresztowano i zesłano do obozu koncentracyjnego.

Przełom 1956 wpłynął na poprawę sytuacji akademii. Przy okazji jubileuszu 600-lecia założenia Uniwersytetu Jagiellońskiego powstało wiele nowych budynków uniwersyteckich (m.in. Collegium Paderevianum). Na krakowskiej dzielnicy Ruczaj działa dziś kampus uniwersytecki z najnowszą infrastrukturą naukowo-technologiczną, gdzie ulokowane zostały budynki wydziałów ścisłych i przyrodniczych oraz Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej. W 2014 roku otwarto tam Małopolskie Centrum Biotechnologii.

Oprac. na podstawie artykułu z Wikipedii, autorstwa, udost. na licencji CC-BY-SA 3.0

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Nasza Historia
Dodaj ogłoszenie