Zwykli ludzie naprzeciw ZOMO

Redakcja
Tablica upamiętniająca wydarzenia zielonogórskiej
Tablica upamiętniająca wydarzenia zielonogórskiej Wikimedia Commons / MOs810
Udostępnij:
30 maja 1960 roku doszło do tak zwanych "wydarzeń zielonogórskich", obrony Domu Katolickiego przez mieszkańców miasta

W poniedziałek, 30 maja 1960 roku mieszkańcy Zielonej Góry wystąpili przeciw milicji i skierowanych odwodów ZOMO w obronie Domu Katolickiego, który wskutek decyzji władz zlikwidowano przekazując budynek na inne cele.

Dziś w tym miejscu znajduje się Filharmonia Zielonogórska. Był to jeden z największych protestów w PRL do czasu protestów z 1970 roku.

Dom Katolicki mieścił się w tym budynku na podstawie decyzji wojewody poznańskiego z 1945 roku. W jego pomieszczeniach znajdowała się m.in. lokalna redakcja "Słowa Powszechnego", oddział Caritasu, PCK, odbywały się także lekcje religii.

Katecheza niedopuszczalna w państwie "budującym socjalizm"

Wykorzystywanie części sal do zajęć katechetycznych uznane zostało przez komunistyczne władze za niedopuszczalne w państwie "budującym socjalizm", zatem zdecydowano o przejęciu całego budynku na wyłączne potrzeby grającej tam orkiestry.

Kiedy proboszcz Kazimierz Michalski powiadomił parafian o planowanej eksmisji, zawiadamiając ich o zakończeniu zajęć w Domu Katolickim, część z nich postanowiła zablokować realizację tej decyzji. Początkowo, ok. 10 rano w poniedziałek, doszło tylko do szarpaniny z milicjantami, która po paru godzinach przekształciła się w zamieszki ogarniające centrum miasta.

Policyjne pałki i kamienie mieszkańców

W starciu mieszkańców miasta z siłami milicyjnymi, trwającymi od przedpołudnia do wieczora wzięło udział około pięciu tysięcy osób. Milicja użyła pałek i gazu łzawiącego, protestujący wyrywali bruk z jezdni i rzucali kamieniami; spalili też dwa samochody milicyjne. Wiele osób było poszkodowanych, zatrzymanych zostało ponad 300 osób. Część osób zatrzymano też w ciągu następnych dni na podstawie fotografii wykonanych na miejscu zamieszek przez funkcjonariuszy SB.

Przed sądem skazano łącznie 196 osób na kary więzienia lub grzywny. Represje dosięgnęły protestujących także w ich miejscach pracy lub nauki. Część uczestników wraz z rodzinami została zmuszona do opuszczenia Zielonej Góry na zawsze.

Upamiętnienie

W 2000 roku w czterdziestą rocznicę wydarzeń ulicy przy filharmonii nadano nazwę 30 maja 1960 roku. W 2010 roku obchodzono 50 rocznicę zamieszek. Odsłonięto pomnik znajdujący się przy filharmonii. Odbyła się wystawa oraz zrealizowano krótkometrażowy film. Pamięć o wydarzeniach przywracał między innymi lubuski historyk Bogdan Biegalski. Wspólnie z Tadeuszem Dzwonowskim wydał w 2010 roku książkę pt. "Wydarzenia zielonogórskie w 1960 roku".

Oprac. na podstawie artykułu z Wikipedii, autorstwa, udost. na licencji CC-BY-SA 3.0

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Nasza Historia
Dodaj ogłoszenie