Powiat biłgorajski. Zginęli, bo pomagali Żydom. Teraz będą „zawołani po imieniu”

Bogdan Nowak
Bogdan Nowak
Zdjęcie ślubne Jana i Katarzyny Kowalów. Zdjęcie z 28 października 1919 roku
Zdjęcie ślubne Jana i Katarzyny Kowalów. Zdjęcie z 28 października 1919 roku Archiwum prywatne Kazimierza Roga
W Majdanie Nowym (gm. Księżpol) zostaną upamiętnieni jego dawni mieszkańcy. To Jan Gniduła, Katarzyna Kowal, Józef Kowal, Marianna Łubiarz, Anastazja Łubiarz, Katarzyna Margol i Kazimierza Szabata. 29 grudnia 1942 roku zostali oni zamordowani przez Niemców za pomoc Żydom. Wraz z nimi upamiętnieni zostaną też ci, którym pomagali: Ita Becher oraz rodzina Feilów.

Ta niewielka, spokojna miejscowość była wyjątkowo doświadczona podczas II wojny światowej. 24 czerwca 1943 r. Majdan Nowy (gm. Księżpol) został spacyfikowany przez ukraińskich żołnierzy z Dywizji SS Galizien. Zabito wówczas 36 osób. Kolejna pacyfikacja została przeprowadzona w tej wsi przez Niemców 3 lipca 1943 r. Zamordowano 58 osób. Odbyły się też wysiedlenia, podczas których znów ginęli ludzie. Jak się okazuje, nie były to jedyne ofiary. Śmierć ponieśli także mieszkańcy Majdanu Nowego, którzy pomagali Żydom.

Informacje na ten temat zgromadzili pracownicy Instytutu Pileckiego. Wynika z nich, iż w czasie likwidacji getta w Biłgoraju, Tarnogrodzie i Józefowie: jesienią 1942 roku nielicznym Żydom udało się znaleźć schronienie w okolicznych lasach i opuszczonych zabudowaniach m.in. w Majdanie Nowym. W ślad za nimi ruszyli niemieccy policjanci. 29 grudnia 1942 dotarli do Majdanu Nowego. Wówczas zostali przez nich zamordowani Żydzi oraz Polacy, którzy im pomagali. Ustalono nazwiska zabitych mieszkańców wsi. Ofiarami byli także Feilowie, żydowska, trzyosobowa rodzina oraz Ita Becher: nastoletnia dziewczyna, której pomagali mieszkańcy Majdanu Nowego oraz pobliskiego Starego Lipowca.

Oni też ponieśli konsekwencje. Kilka dni po egzekucji w Majdanie Nowym odbyła się kolejna masakra. W Starym Lipowcu Niemcy zamordowali wówczas: Katarzynę Grochowicz, Anastazję Kusiak, Romana Kusiaka, Franciszka Kusiaka, Katarzynę Rybak i Jana Zarębę. O tych dzielnych ludziach nie zapomniano.

W czwartek (29 września) w Majdanie Nowym stanie „kamień pamięci”, który ich upamiętni. Co zaplanowano? O godz. 12 w kościele w Majdanie Starym odbędzie się msza. Następnie uczestnicy wyruszą do Majdanu Nowego. Tam o godz. 13.15 (obok miejscowego ronda) zostanie odsłonięta tablica pamiątkowa. Ofiary zostaną także „zawołane po imieniu”, czyli uczestnicy usłyszą ich nazwiska.

Organizatorem przedsięwzięcia jest Instytut Pileckiego oraz władze powiatu biłgorajskiego i gminy Księżpol. To część szerszych działań. Program „Zawołani po imieniu” poświęcony jest osobom narodowości polskiej zamordowanym za pomoc Żydom w czasie okupacji niemieckiej. Instytut Pileckiego podejmuje starania, aby te „lokalne doświadczenia” stały się częścią powszechnej świadomości historycznej.

od 7 lat
Wideo

Dr hab. n. med. Jakub Żołnierek - Debata, nowotwory męskie

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Materiał oryginalny: Powiat biłgorajski. Zginęli, bo pomagali Żydom. Teraz będą „zawołani po imieniu” - Kurier Lubelski

Wróć na naszahistoria.pl Nasza Historia