Jak zmieniały się granice państw

Mirosław Dragon
Pocztówka z 1911 roku z podpisem „Pozdrowienia z Zawisny. Przejście graniczne do Praszki (Rosja)
Pocztówka z 1911 roku z podpisem „Pozdrowienia z Zawisny. Przejście graniczne do Praszki (Rosja) Oleskie Muzeum Regionalne
Udostępnij:
Olesno było pod panowaniem czeskim, polskim, austriackim, pruskim i niemieckim. Jako teren pogranicza często cały Śląsk zmieniał przynależność państwową

Kiedy w 1945 roku Opolszczyzna została przyłączona do Polski, mówiono o powrocie Śląska do Macierzy po kilkuset latach niewoli. Historia jest jednak dużo bardziej skomplikowana. Ziemia oleska wraz z całym Śląskiem jako region pogranicza zmieniała przynależność państwową wielokrotnie. - W średniowieczu granice państw zależały po prostu od granic posiadłości rodów panujących i ziem ich wasali- mówi Waldemar Szydło, historyk z Olesna.

Pierwszym władcą śląskich ziem był książę wielkomorawski, który podporządkował Śląsk w IX wieku. Po rozpadzie państwa wielkomorawskiego na początku X wieku panowanie nad ziemiami śląskimi przejęli Czesi. W 965 roku z księżniczką czeską ożenił się książę Mieszko Pierwszy, który w 966 roku przyjął z rąk Czechów chrzest. Nadal jednak Śląsk podlegał państwu czeskiemu.

Dopiero w 990 roku Mieszko napadł na Czechów, przyłączając Śląsk do księstwa Polan. Ważnym wydarzeniem w historii Śląska było utworzenie w 999 roku przez papieża Sylwestra II śląskiej prowincji kościelnej z siedzibą biskupa we Wrocławiu. W 1038 roku książę czeski Brzetysław I podczas najazdu na Polskę przyłączył Śląsk do Czech. Kazimierz Odnowiciel dopiero w 1050 roku odbił śląską prowincję.

Cesarz Henryk III w 1054 roku zgodził się przyznać Polsce Śląsk, ale w zamian za trybut dla Czech w wysokości 500 grzywien srebra i 30 grzywien złota rocznie. Jedna grzywna to ok. 0.17 kg. Po śmierci króla Bolesława Krzywoustego w 1138 roku doszło do rozbicia dzielnicowego. Początkowi Śląsk przypadł w udziale seniorowi Władysławowi II Wygnańcowi. Wraz z upływem lat dochodziło jednak do kolejnych podziałów i rozdrobnienia księstw śląskich. Księstwa popadały w zależność od Czech. Wydzielono także Opolszczyznę jako udzielne księstwo.

Kiedy Władysław Łokietek w 1320 roku został koronowany na króla Polski, książę Bolko II opolski był jednym z jego wrogów. W 1327 roku złożył on hołd lenny królowi Czech Janowi Luksemburskiemu. W 1335 roku król Polski Kazimierz Wielki zrzekł się praw do Śląska. W 1373 roku książę brzeski Ludwik I_kupił od książąt opolskich Kluczbork, Byczynę i Wołczyn. Od tego czasu Olesno i Kluczbork leżały w różnych księstwach. XV wiek był trudny dla ziemi oleskiej. Od 1428 roku Śląsk zaczęli plądrować czescy husyci oraz rycerze rozbójnicy. W Czechach trwały walki o tron. W 1474 roku Olesno zdobył nawet wojska króla Kazimierza Jagiellończyka.

W 1526 roku cały Śląsk wraz z Olesnem stał się częścią Królestwa Czech pod władzą austriackich Habsburgów. Dopiero w wyniku I wojny śląskiej w 1742 roku po pokonaniu Austrii przez króla pruskiego Fryderyka II Wielkiego Śląsk przyłączono do Prus. Po I wojnie światowej i klęski Niemiec kwestia przynależności państwowej Śląska znowu stanęła pod znakiem zapytania. Wprawdzie w plebiscycie w 1921 roku wygrała opcja niemiecka, ale o wytyczeniu granic zdecydowało III powstanie śląskie. Walki toczyły się również w powiecie oleskim.

Powstańcy wysadzili m.in. dworzec kolejowy w Oleśnie. Powiat oleski do 1945 roku pozostał jednak w granicach Niemiec. Dopiero klęska Niemiec w II wojnie światowej sprawiła, że zwycięskie mocarstwa przesunęły granice na zachód, przyłączając Śląsk do Polski. W sporze o to, czy Śląsk w całej swojej historii był bardziej polski czy bardziej czeski, prawidłowa odpowiedź brzmi: najdłużej był czeski!

***

W artykule wykorzystano m.in. „Dzieje Śląska” Piotr Pregiela, i Tomasza Przerwy

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Nasza Historia
Dodaj ogłoszenie